Het signaleren van beelddenkers in Basis- en Voortgezet onderwijs

Al in het begin van de jaren 30 stelt de logopediste Maria Krabbe vast dat een aantal kinderen op een andere manier communiceren. Zij noemt dit “beelddenken”, een denken in beelden en gebeurtenissen; dit in tegenstelling tot “taaldenken” Drs. Nel Ojemann gaat hiermee verder en gaat op zoek naar een instrument om beelddenkers op te sporen. Zij vindt dit in het wereldspel (huisjes, boompjes en beestjes), waarmee een dorp wordt gebouwd.

Uit de manier waarop kinderen hun dorp vorm geven kan worden afgeleid of er sprake is van beelddenken. Deze manier van denken heeft zowel voor- als nadelen.

Voordelen van beelddenken:

  • Een vlugge manier van denken.
  • In een oogopslag een complexe situatie overzien.
  • Snel verbanden en overeenkomsten zien.
Nadelen van beelddenken:
  • Dat wat je overziet niet altijd even vlug en makkelijk in taal of in getallen kunnen omzetten, woordvindingsproblemen kunnen optreden.
  • Soms te grote gedachtensprongen maken, daardoor moeilijk te volgen voor anderen.
  • Moeite met volgorde, tempo of tijd (gevoel dat ze heel veel tijd hebben en komen zo in tijdnood).

In het onderwijs kunnen zich moeilijkheden voordoen, vooral ook op het gebied van lezen en schrijven, maar ook op het gebied van rekenen. Deze moeilijkheden worden veroorzaakt door de manier waarop in ons onderwijssysteem de leerstof wordt aangeboden. Op school ligt veel nadruk op het denken in woorden, begrippen, volgorde en details. Er wordt van je verwacht dat je de informatie in een bepaalde volgorde verwerkt. En daar hebben beelddenkers vaak moeite mee. Beelddenkers kijken meer naar overeenkomsten in plaats van naar verschillen. Luisteren is niet de sterkste kant en gaan de ogen voor de oren.

Waarom heeft een beelddenker zo’n moeite met lezen?
Een beeld blijft of je het nu van onder van boven of van links of van rechts bekijkt gelijk. Een hond blijft een hond, van welke kant je hem ook bekijkt. Maar een b kan in de ruimte ook een d, een p of een q zijn.

Wat kan ik voor je doen?
Om het beelddenken vast te stellen, maak ik gebruik van het Ojemann Wereldspel en kan ik zien of de cognitieve ontwikkeling (kennisverwerving) leeftijdsovereenkomstig is. Ook neem ik een aantal didactische toetsjes af. Dit geeft de mogelijkheid de didactische ontwikkeling naast de cognitieve ontwikkeling te leggen. Als je een beelddenker bent is het belangrijk dat je ontdekt hoe jouw manier van leren is. Het onthouden van leerstof wordt gemakkelijker als je er een beeld bij hebt (visualiseren) of als je het kunt ervaren of doen. Hier wil ik je graag bij helpen!